In de sectoren Vlees en Vleeswaren kan werkdruk aan de orde zijn door een veelheid van factoren, zoals:
De werkgever is op grond van de Arbowet verplicht een beleid te voeren dat erop is gericht werknemers te beschermen tegen psychosociale arbeidsbelasting, waaronder werkdruk. In dat beleid neemt het werkdrukonderzoek een belangrijke plek in.
Risico
Als overmatige werkdruk niet goed in kaart wordt gebracht en aangepakt, kan het tot uitval leiden. Dat heeft grote nadelen voor de betrokken medewerkers, hun collega's en voor de werkgever.
Eisen
Werkdruk in de RI&E
Als onderdeel van de RI&E worden een aantal verschillende werkdrukbronnen beoordeeld die binnen de eigen organisatie van belang zijn. Denk daarbij aan:
- de inhoud van het werk;
- de hoeveelheid werk;
- werktempo;
- werk- en rusttijden;
- contact met leidinggevenden, collega's en externen;
- ingrijpende gebeurtenissen, zoals ongevallen, agressie en geweld, en ander ongewenst gedrag.
Ook kunnen in de RI&E ook onderwerpen uitgevraagd worden als energiebronnen, bevlogenheid,
en werkplezier.
De RI&E moet laten zien:
- welke groepen werknemers of functies risico lopen op een te hoge werkdruk;
- waar en wanneer dat risico zich vooral voordoet.
Om deze informatie te verzamelen kan de werkgever een inventariserende vragenlijst uitzetten onder medewerkers, bv. een medewerkerstevredenheidsonderzoek. Daarnaast kunnen de volgende bronnen gebruikt worden:
Verdiepend werkdrukonderzoek
Als uit de RI&E blijkt dat de werkdruk een risico vormt in het bedrijf of in een bedrijfsonderdeel, dan dient de werkgever de werkdruk verder te onderzoeken, als 'verdiepend onderzoek' ofwel 'nadere inventarisatie' bij de RI&E. De resultaten van dit verdiepend onderzoek worden besproken met de medewerkers en vormen de basis voor een plan van aanpak om -waar aangetroffen- te hoge werkdruk tegen te gaan.
Mogelijke instrumenten voor een verdiepend werkdrukonderzoek (op grond van een medewerkers-enquêtes) zijn:
• VBBA (Vragenlijst Beleving en Beoordeling van de Arbeid);
• TNO NOVA Weba
• JDR-model, met ook aandacht voor energiebronnen
Naast bovengenoemde vragenlijsten zijn er andere vragenlijsten in omloop. Zorg dat alleen wetenschappelijk gevalideerde vragenlijsten worden ingezet voor het verdiepend werkdrukonderzoek
Bij elk instrument is het belangrijk dat medewerkers worden gestimuleerd om deel te nemen bv. door regelmatige voorlichting over het doel van het onderzoek en over de vertrouwelijke manier hoe met de gegevens wordt omgegaan.
Vertaal zo nodig voor anderstaligen de vragenlijst. Laat bij laaggeletterden bv een collega helpen om hen de vragenlijsten in te kunnen laten vullen.
Instrumenten voor verdiepend werkdrukonderzoek zijn met name te gebruiken in bedrijven waar een respons van enkele tientallen medewerkers haalbaar is. Kleinere bedrijven kunnen besprekingen over werkdruk in teams aangaan. Als voorbereiding daarop kunnen medewerkers voor zichzelf een korte individuele vragenlijst invullen. Voor de vlees- en vleeswarensector is daarvoor de Individuele Werkdruk-scan ontwikkeld. Vervolgens kan men gezamenlijk de belangrijkste resultaten bespreken en de te nemen maatregelen. Het is met het oog op een mogelijke vraag door de Nederlandse Arbeidsinspectie verstandig om een schriftelijk verslag op hoofdlijnen van zo’n bespreking te bewaren. Schakel zo nodig een tolk in
Plan van aanpak
Het plan van aanpak moet doeltreffende maatregelen bevatten, die gericht zijn op het voorkomen en beheersen van te hoge werkdruk. Met daarbij aandacht aan korte én lange termijn maatregelen. Ook bevat het plan van aanpak een duidelijke planning voor de invoering van de maatregelen. Het is zaak dat zowel het management als het personeel (of hun vertegenwoordiging) het plan steunen. Zie toe dat de maatregelen die in het plan van aanpak vermeld staan ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Evaluatie
Met een evaluatie beoordeelt de werkgever of het werkdrukbeleid nog past bij de situatie in het bedrijf, en of de genomen maatregelen het gewenste effect hebben. Op basis van de evaluatie kan men maatregelen aanpassen, nieuwe maatregelen invoeren of opnieuw onderzoek doen.
Zie ook:.